Cevap Skoru — Metodoloji v2
Sürüm: v2 · Yürürlük: 2026-09 · Kaynak: docs/decisions/ADR-0007-yayin-oncesi-marka-penceresi.md (S40.7), docs/01-vizyon-konumlandirma-mimari.md §7.2–7.3 · Kod: src/lib/score/answerScore.ts
Bu metin /metodoloji/v2 sayfasının kaynağıdır. v1 kalıcı adresinde (/metodoloji/v1) durmaya devam eder ve geçmiş dönemlerin skorları v1 ile hesaplanmış hâliyle kalır; yeniden hesaplama yapılmaz.
v1'den farkı — tek cümlede
Olumsuz notlar artık yayınlanmadan önce markaya iletilir (48 saatlik cevap penceresi); bu yüzden ilk cevap süresi sayacı yayın anından değil, markaya iletim anından başlar ve 48 saat içinde verilen cevap tam puan alır. Ağırlıklar, pencere (90 gün) ve yeterli veri eşiği (5 not) değişmedi.
Yayın öncesi 48 saatlik marka cevap penceresi
Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği md.28/C uyarınca, olumsuz bir değerlendirme yayınlanmadan önce markaya açıklama hakkı tanınır:
- Puanı 2 ve altındaki notlar, moderasyon onayından sonra doğrudan yayınlanmaz;
markaya iletildidurumuna geçer ve markaya bildirim gider. - Marka 48 saat içinde cevap verirse not ve cevap birlikte yayınlanır.
- Süre dolarsa not olduğu gibi yayınlanır; cevap hakkının kullanılmaması yayını engellemez.
- Cevap hakkı üyeliğe veya ücrete bağlı değildir: markası kayıtlı olmayan işletmelere üyeliksiz, tek kullanımlık bir cevap bağlantısı gönderilir.
- Olumlu ve nötr notlar (puan ≥ 3) eskisi gibi anında yayınlanır.
- Tüketici notunu pencere içinde düzenlerse süre yeniden başlar ve markaya "not güncellendi" bildirimi gider.
Bekleyen notlar marka sayfasında yalnızca sayı olarak görünür ("N not marka cevabı bekleniyor"); puanı, metni ve yazarı yayınlanana kadar gizlidir ve ortalamalara, Cevap Skoru'na, özet paragrafa, yapılandırılmış veriye ve site haritasına girmez.
Formül
Cevap Skoru = 100 × ( 0,35 × cevap oranı
+ 0,25 × f₂(ortalama ilk cevap süresi)
+ 0,30 × tüketici onaylı çözüm oranı
+ 0,10 × (ortalama puan − 1) / 4 )
| Bileşen | Ağırlık | Tanım |
|---|---|---|
| Cevap oranı | %35 | Penceredeki notlardan en az bir marka cevabı almış olanların oranı (0–1). |
| İlk cevap süresi | %25 | Cevaplanan notlarda markaya iletim anından (pencere açılmayan notlarda yayın anından) ilk marka cevabına geçen sürenin ortalaması (saat), f₂ ile 0–1'e çevrilir. Hiç cevap yoksa 0. |
| Tüketici onaylı çözüm oranı | %30 | Notların çözüm ağırlıklarının ortalaması: tüketici onayı (resolved) = 1; 14 gün onaysız kalan marka çözümü (resolved_unconfirmed) = 0,5; diğer tüm durumlar = 0. |
| Ortalama puan | %10 | Tüketicinin verdiği 1–5 puanın ortalaması, (puan − 1) / 4 ile 0–1'e ölçeklenir. |
Sonuç 1 ondalık basamağa yuvarlanır.
f₂ — ilk cevap süresi fonksiyonu (v2)
| Ortalama ilk cevap | f₂ |
|---|---|
| ≤ 48 saat (pencere içi) | 1,0 |
| 72 saat | 0,5 |
| 120 saat | 0,25 |
| ≥ 168 saat (7 gün) | 0 |
48 saate kadar tam puandır; 48–72 ve 72–168 saat aralıklarında v1 eğrisiyle aynı şekilde doğrusal iner. Tek fark v1'deki 24–48 saat arası kademeli düşüşün kaldırılmasıdır: mevzuatın tanıdığı 48 saatlik süreyi kullanan marka cezalandırılmaz.
Pencere ve eşikler
- Pencere: son 90 gün içinde yayınlanmış (
published_at) notlar. Pencere dışı notlar ve henüz yayınlanmamış (marka cevabı beklenen) notlar skora girmez. - Yeterli veri eşiği: pencerede en az 5 not. Altında skor gösterilmez; "Yetersiz veri" yazılır ve marka sektör sıralamasına girmez.
- Sayılan durumlar: yayına çıkmış tüm notlar (
published,brand_notified,responded,resolved_pending_user,resolved,resolved_unconfirmed,disputed,closed,anonymized). Taslak, moderasyon bekleyen, marka cevabı beklenen, reddedilen veya hukuki gerekçeyle gizlenen notlar sayılmaz. - Hesaplama sıklığı: haftalık; her hesap
brand_metricstablosuna dönem anahtarı (yyyy-ww, ISO hafta) ve metodoloji sürümüyle yazılır. v2 yürürlüğünden önceki dönem satırları v1 olarak kalır, yeniden hesaplanmaz.
"Çözüldü" ne demek?
Yalnızca tüketicinin onayladığı çözüm tam sayılır. Marka "çözüldü" işaretlediğinde not tüketici onayına düşer (resolved_pending_user). Tüketici:
- onaylarsa →
resolved(ağırlık 1), - itiraz ederse →
disputed(ağırlık 0; marka yeniden cevaplayabilir), - 14 gün yanıt vermezse →
resolved_unconfirmed(ağırlık 0,5).
Markanın tek taraflı "çözüldü" beyanı tek başına skoru yükseltmez.
Örnek
Bir markanın son 90 gündeki 10 notu: 8'i cevaplanmış (cevap oranı 0,8), ortalama ilk cevap 48 saat (v2'de f₂ = 1,0; v1'de 0,75), çözüm oranı 0,5, ortalama puan 3,5.
100 × (0,35×0,8 + 0,25×1,0 + 0,30×0,5 + 0,10×(3,5−1)/4)
= 100 × (0,28 + 0,25 + 0,15 + 0,0625) = 74,3
Aynı veriyle v1 skoru 68,0 idi; fark, 48 saatlik yasal cevap süresini kullanan markanın artık cezalandırılmamasıdır.
Taahhütler
- Notunuver bağımsızdır. Skor yalnızca yukarıdaki ölçülebilir davranışlardan üretilir; hiçbir ticari ilişki formüle, pencereye veya eşiklere girmez.
- Cevap hakkı üyelik veya ücrete bağlı değildir.
- Metodoloji versiyonludur; eski sürümler kalıcı URL'de kalır. Formül değişikliği yeni sürüm numarası ve tarih ile duyurulur.
- Hesaplama kodu açık ve testlidir (
src/lib/score/answerScore.test.ts,answerScore.db.test.ts).
Ücretsiz cevap taahhüdü
Cevap vermek markalara her zaman ücretsizdir; cevap hakkı üyelik veya ücrete bağlı değildir; ücretli hiçbir paket Cevap Skoru'nu veya sıralamayı etkilemez; MVP'de ödeme entegrasyonu yoktur.
Bu taahhüt üründe tek kaynaktan gelir (src/lib/content/pledge.ts, FREE_ANSWER_PLEDGE); aynı metin bu sayfada ve marka panelinin giriş ekranında gösterilir. Markalar için ödeme adımı, ücretli "öne çıkarma" veya skor/sıralama satın alma yolu MVP'de kod düzeyinde yoktur.